Sylwetka z taśmą krawiecką ułożoną poziomo na talii i na biodrach — dwa punkty pomiarowe potrzebne do obliczenia WHR
Dwa pomiary, z których powstaje WHR: obwód talii w najwęższym punkcie i obwód bioder w najszerszym.

Przygotuj się do pomiaru

Do pomiaru potrzebujesz miękkiej, nierozciągliwej miarki krawieckiej oraz miejsca, w którym możesz swobodnie stanąć. Najlepiej mierzyć się w lekkiej odzieży lub bez ubrania zasłaniającego talię i biodra, ponieważ gruba warstwa materiału może zawyżyć wynik. Pomiar wykonuj w pozycji stojącej, z wyprostowaną sylwetką, stopami ustawionymi mniej więcej na szerokość bioder i rozluźnionym brzuchem.

Warto wykonywać pomiary o podobnej porze, najlepiej przed posiłkiem lub kilka godzin po nim. Nie wciągaj brzucha i nie napinaj mięśni, ponieważ zmienia to rzeczywisty obwód. Jeśli to możliwe, poproś drugą osobę o pomoc w ułożeniu miarki poziomo.

  • Stań prosto, ale naturalnie, bez unoszenia barków i napinania brzucha.
  • Oddychaj spokojnie i nie wykonuj pomiaru po intensywnym wysiłku.
  • Miarka powinna przylegać do ciała, ale nie uciskać skóry.

Jak zmierzyć obwód talii

Talię mierzy się w połowie odległości między dolnym brzegiem najniższego żebra a górnym brzegiem kości biodrowej. U niektórych osób to miejsce znajduje się w okolicy naturalnego przewężenia tułowia, ale nie zawsze jest ono łatwe do wskazania. Owiń miarkę poziomo wokół ciała i sprawdź w lustrze, czy z przodu i z tyłu znajduje się na tej samej wysokości.

Wykonaj odczyt pod koniec spokojnego, naturalnego wydechu, bez wciągania brzucha. Zapisz wynik z dokładnością do około 0,5 cm lub 1 cm i, dla większej wiarygodności, powtórz pomiar. Jeśli kolejne odczyty wyraźnie się różnią, sprawdź położenie miarki i wykonaj trzeci pomiar.

  • Nie umieszczaj miarki na wysokości pępka, jeśli nie odpowiada ona właściwemu punktowi anatomicznemu.
  • Nie dociskaj miarki do skóry ani nie pozostawiaj między nią a ciałem dużego luzu.
  • Zawsze zapisuj jednostkę pomiaru, najczęściej centymetry.

Jak zmierzyć obwód bioder

Obwód bioder mierzy się w najszerszym miejscu pośladków i bioder. Stań prosto, rozkładając ciężar ciała równomiernie na obie nogi, a następnie owiń miarkę poziomo wokół tej części ciała. W lustrze sprawdź, czy taśma nie zsuwa się z przodu ani z tyłu.

Miarka powinna przylegać do ciała bez uciskania tkanek miękkich. Nie napinaj pośladków i nie przesuwaj bioder do przodu ani do tyłu. Podobnie jak przy talii, warto wykonać pomiar dwa razy i zapisać wynik uzyskany w tych samych warunkach.

  • Znajdź najszerszy obwód, a niekoniecznie poziom wystających punktów kości biodrowych.
  • Utrzymuj miarkę równolegle do podłoża.
  • Nie wykonuj pomiaru przez grubą odzież.

Obliczanie i ostrożna interpretacja WHR

Wskaźnik WHR oblicza się, dzieląc obwód talii przez obwód bioder, przy czym oba pomiary muszą być podane w tych samych jednostkach. Przykładowo, talię o obwodzie 80 cm dzieli się przez obwód bioder wynoszący 100 cm, co daje WHR 0,80. Wynik opisuje proporcję obwodu talii do bioder, a nie samą masę ciała.

W często stosowanych kryteriach wartości WHR od około 0,80 u kobiet i od około 0,90 u mężczyzn mogą wskazywać na zwiększone ryzyko metaboliczne, natomiast wartości około 0,85 u kobiet i 0,95 u mężczyzn na jeszcze wyższe ryzyko. Progi mogą różnić się zależnie od wytycznych, wieku i populacji, dlatego pojedynczy wynik nie stanowi diagnozy. WHR należy rozpatrywać razem z obwodem talii, ciśnieniem tętniczym, wynikami badań i ogólnym stanem zdrowia.

  • Wzór: WHR = obwód talii ÷ obwód bioder.
  • Wykonuj pomiary w podobnych warunkach, jeśli chcesz obserwować zmiany w czasie.
  • Nie wyciągaj wniosków medycznych wyłącznie na podstawie jednego pomiaru.

Ten artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem.

Najczęstsze pytania

Czy obwód talii można mierzyć na wysokości pępka?

Nie zawsze. Najczęściej zaleca się pomiar w połowie odległości między dolnym brzegiem najniższego żebra a górnym brzegiem kości biodrowej, dlatego poziom pępka może nie być właściwym miejscem u każdej osoby.

Czy trzeba wciągać brzuch podczas pomiaru?

Nie. Brzuch powinien być rozluźniony, a odczyt należy wykonać pod koniec spokojnego, naturalnego wydechu. Wciąganie brzucha zaniża wynik i utrudnia porównywanie pomiarów.

Jak często mierzyć talię i biodra?

Jeśli monitorujesz zmianę obwodów, zwykle wystarczy pomiar co kilka tygodni, zawsze w podobnych warunkach. Codzienne pomiary mogą niepotrzebnie eksponować naturalne wahania związane między innymi z porą dnia i zawartością przewodu pokarmowego.

Czy prawidłowy WHR wyklucza ryzyko metaboliczne?

Nie. WHR jest jednym z pomocniczych wskaźników, a jego prawidłowa wartość nie wyklucza innych czynników ryzyka. Wynik warto interpretować łącznie z obwodem talii, masą ciała, ciśnieniem i badaniami laboratoryjnymi.